Vlas isolatie: eigenschappen en toepassing

Vlas is een plant die al eeuwen in Nederland en België wordt verbouwd, vooral voor linnen. De korte vezels die bij het verwerken overblijven, zijn geschikt als isolatiemateriaal. Vlasisolatie is daarmee een van de oudste biobased isolatiematerialen die weer in opkomst zijn. Hieronder leest u wat vlasisolatie is, hoe het zich gedraagt, waar het goed past, en waarom het in een bestaand plafond zelden de eerste keuze is.

Wat is vlasisolatie

Vlasisolatie bestaat uit vezels van de vlasplant, die tot dekens of platen worden gebonden. Om de vezels bij elkaar te houden, wordt er meestal een kleine hoeveelheid steunvezel van kunststof doorheen verwerkt. Tegen schimmel en brand worden vaak middelen toegevoegd, zoals zouten; welke dat zijn, verschilt per product en staat op het technische blad. Het materiaal is licht, zacht en veerkrachtig, en laat zich met een mes of een speciale zaag op maat snijden.

De vormen die u tegenkomt:

• Dekens of rollen. Om tussen sporen, stijlen of balken te klemmen, vergelijkbaar met dekens van glaswol.
• Platen. Iets steviger, voor wanden en daken waar de isolatie zelf vorm moet houden.
• Losse vezel. Minder gangbaar, soms gebruikt om kieren en naden op te vullen.

Isolatiewaarde en eigenschappen

De lambda van vlas ligt grofweg tussen 0,037 en 0,042 W/mK. Dat is vergelijkbaar met cellulose, houtvezel en glaswol. Voor dezelfde isolatiewaarde heeft u dus ongeveer dezelfde dikte nodig als bij die materialen. Wat dikte en lambda samen betekenen voor de Rd-waarde, staat in Rc-waarde en Rd-waarde uitgelegd.

• Vocht. Vlas kan vocht opnemen en weer afgeven, zoals de meeste plantaardige vezels. In een dampopen opbouw met een goede laag aan de warme kant is dat een voordeel. Langdurig nat mag het niet worden.
• Prettig in de hand. Vlas prikt niet zoals sommige minerale wol. Dat maakt het populair bij mensen die zelf isoleren.
• Geluid. Als zachte deken in een wand of plafond dempt het, net als andere vezels, de galm in de holte.
• Zomercomfort. Vlas is lichter dan houtvezel en helpt daardoor minder tegen de warmte van een zomerdag. Waar zomerwarmte zwaar weegt, kijkt men eerder naar zwaardere materialen.

Waar vlas goed past

Vlasisolatie werkt het best waar u bij een open constructie kunt: tussen de sporen van een zolder die nog niet is afgewerkt, in de stijlen van een houtskeletwand, of tussen de balken van een vloer die u van boven openlegt. Daar klemt u de dekens ertussen, sluit u af met een dampremmende of vochtregulerende laag aan de warme kant, en werkt u af met plaat. Voor wie zelf aan de slag wil, staan de aandachtspunten in zelf dak isoleren of laten doen.

Vlas in een plafond

In een bestaand plafond is vlas lastiger. Het plafond zit dicht, en om dekens ertussen te krijgen moet het eruit. Dan komt er sloopwerk, afval en een nieuw plafond bij, terwijl de isolatie zelf hetzelfde doet als wat u ook kunt inblazen. Bij een gesloten holte boven het plafond blazen wij daarom cellulose in door een paar boorgaten. Het plafond blijft zitten, de vezels vullen elke hoek, en er komt geen naad tussen deken en balk. Hoe dat gaat, staat op plafond isoleren door inblazen.

Ligt de balklaag open, bijvoorbeeld bij een verbouwing, dan kan vlas tussen de balken wel. Wij kiezen ook daar voor ingeblazen cellulose achter een zeil met rachels, omdat de vulling dan naadloos aansluit op elke balk, schroef en leiding. Zie plafond isoleren met rachels en folie.

Vlas naast cellulose

Beide zijn biobased en beide hebben een vergelijkbare isolatiewaarde. Het verschil zit in de vorm en de verwerking. Vlas komt als deken en past het best in een open vak dat u met de hand vult. Cellulose komt los en wordt met druk ingeblazen, wat het geschikt maakt voor een gesloten ruimte en voor vakken met veel obstakels. Wie meer natuurlijke materialen naast elkaar wil zien, leest biobased isolatiemateriaal vergeleken.

Subsidie

Vlas telt voor RVO mee als biobased isolatie als het product daarvoor bij de meldcode staat. Dan krijgt u bovenop het gewone ISDE-bedrag een toeslag. Bij een plafond onder het dak is die toeslag € 5 per m², onder een koude zolder € 1,50 per m². Een voorwaarde voor de ISDE is dat een erkend bedrijf het werk doet; bij zelf isoleren vervalt de subsidie. De voorwaarden staan op subsidie.

Samengevat

Vlasisolatie is een biobased deken of plaat van vlasvezels, met een isolatiewaarde die vergelijkbaar is met cellulose en glaswol. Het is prettig om mee te werken en past goed in open constructies. In een bestaand plafond met een holte is inblazen met cellulose eenvoudiger en naadlozer. Wilt u weten wat in uw plafond past, kijk dan bij biobased plafondisolatie met cellulose of bereken uw prijs.