Koud dak of warm dak: wat is het verschil?

Wie een plat of licht hellend dak wil laten isoleren, hoort vroeg of laat de woorden koud dak en warm dak. Het klinkt als een kwestie van temperatuur, maar het gaat om iets anders: waar in de dakopbouw de isolatie zit en of er lucht doorheen stroomt. Dat bepaalt of koud dak isoleren van binnenuit eenvoudig is of extra zorg vraagt. Hieronder leest u het verschil, hoe u uw eigen dak herkent en waar we bij een koud dak op letten.

Het verschil tussen een warm dak en een koud dak

Bij een warm dak ligt de isolatie aan de buitenkant van de dakconstructie, direct onder de dakbedekking. De constructie zelf, vaak een betonnen of houten dakvloer, blijft daardoor aan de warme kant van de isolatie en dus op kamertemperatuur. Er is geen luchtruimte tussen de isolatie en de dakbedekking, en dus ook geen ventilatie nodig.

Bij een koud dak zit de isolatie onder of tussen de dakconstructie, en zit tussen de isolatie en de dakbedekking een geventileerde ruimte. Door die ruimte stroomt buitenlucht, zodat vocht dat toch in de constructie terechtkomt, kan wegdrogen. De constructie ligt hier aan de koude kant van de isolatie en is in de winter dus ongeveer zo koud als de buitenlucht. Dat is de reden van de naam.

Een derde variant, het omgekeerde dak, hoeft u hier niet te kennen: daar ligt de isolatie boven de waterdichte laag. De vraag die voor u telt, is of uw dak warm of koud is. Bij een koud dak gelden strengere regels voor wat u er aan de binnenkant mee mag doen.

Zo herkent u welk dak u heeft

U kunt het vaak zelf zien. Hieronder een paar aanwijzingen. Zeker weten doet u het alleen met een tekening of met een kijkgat, en voor de meeste woningen bekijken wij het op foto's.

• Ventilatieroosters of openingen langs de dakrand. Een rij kleine roosters in de dakrand of onder de dakrand wijst op een koud dak. De lucht moet ergens in en uit kunnen.
• Houten dakopbouw met een holte. Een dak van houten balken met erboven houten delen en een holte ertussen is meestal een koud dak. Dat ziet u vanaf een luik of via een kijkgat.
• Dikke isolatieplaten bovenop een beton- of staalplaat. Ligt de dakbedekking direct op isolatieplaten, dan is het een warm dak. Dat is vaak te zien aan de dikte van de dakrand en aan de opbouw bij de aansluiting met een opstaande muur.
• Het bouwjaar en de bouwtekening. De tekening of het onderhoudsrapport van de VvE zegt vaak meer dan het dak zelf. Vraag het na.

Waarom koud dak isoleren van binnenuit extra zorg vraagt

Isoleren van binnenuit maakt de dakconstructie kouder, ook als die al koud was. Bij een warm dak is dat niet erg: de constructie blijft aan de warme kant van de bestaande isolatie en de nieuwe laag maakt weinig verschil. Bij een koud dak ligt de constructie al aan de koude kant, en alles wat u aan de binnenkant bijplaatst, houdt de warmte daar nog meer weg. De balken en de onderkant van de dakbedekking worden kouder dan ze waren.

Dan telt het dauwpunt: de temperatuur waarop vocht uit de lucht neerslaat. Warme, vochtige kamerlucht die bij die koude constructie komt, kan daar condenseren. In hout geeft dat rot, in staal roest. Hoe dat werkt, staat uitgelegd in dauwpunt en dampremmende folie. Voor een koud dak betekent het drie dingen.

1. Een dampremmende laag aan de warme kant

Een dampremmende folie aan de kamerzijde van de isolatie houdt de vochtige binnenlucht in de kamer. Dat is bij elke binnenisolatie nodig, en bij een koud dak extra, omdat daar geen warme constructie is die iets kan opvangen. De folie moet heel zijn, aan de randen worden aangesloten en op de naden worden afgeplakt.

2. Luchtdicht, niet alleen dampdicht

Het meeste vocht komt niet door een folie heen, maar langs een naad, een spot, een doorvoer of een kabel. Een klein gat laat bij de juiste luchtstroom veel meer vocht door dan een heel gesloten vlak. Bij een koud dak werken we daarom alles luchtdicht af: naden, doorvoeren, aansluitingen op muren en randen. Daarna volgt het luchtdichte stucwerk als tweede laag.

3. De ventilatie moet blijven werken

De geventileerde ruimte in een koud dak is geen overbodige luxe. Ze voert het vocht af dat toch in de constructie komt. Isoleren we van binnenuit, dan mag die ruimte niet dichtgaan of dichtslibben. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar bij oude daken zijn de roosters dichtgeschilderd, dichtgebouwd of vol vuil gelopen. Voor we iets doen, controleren we of de ventilatie nog werkt. Is dat niet zo, dan moet dat worden hersteld, meestal door een dakdekker. Dat is geen werk dat wij uit handen nemen. Het is wel een voorwaarde voor ons werk.

Wat we eerst controleren

Voor we een koud dak van binnenuit isoleren, kijken we naar de punten waarop het misgaat. Ze staan in een rij, en ze zijn alle op te lossen, maar niet door te isoleren.

• Is het dak waterdicht en droog? Een lekkage of een nat plekje moet eerst verholpen worden.
• Zijn er sporen van vocht, schimmel of houtrot in de dakbalken of aan de onderzijde?
• Werkt de ventilatie van de dakruimte? Zijn de roosters en openingen vrij?
• Zit er al isolatie, en zo ja, welke en waar? Een bestaande dampdichte laag kan het dauwpunt verplaatsen.
• Is de binnenkant luchtdicht te maken, dus zijn doorvoeren en aansluitingen bereikbaar?

Op foto's van het plafond, de dakrand en, als het kan, het dak zelf, kunnen we de meeste van deze punten beoordelen. Is er twijfel, dan zeggen we dat, en bespreken we wat er nodig is voor een zeker oordeel. Onder een plat dak ziet u hoe we werken op plat dak van binnen isoleren, voor schuine daken op dak van binnenuit isoleren.

Binnen of buiten: wanneer kiest u wat

Bij een koud dak is isoleren aan de buitenkant bouwfysisch vaak de rustigste oplossing. De constructie komt dan aan de warme kant en de ventilatieruimte verdwijnt. Het vraagt wel dat de dakbedekking toch vernieuwd wordt, en bij een VvE is dat een collectieve beslissing. Wie niet kan of wil wachten, of alleen over de eigen woning beslist, kiest vaak voor binnenisolatie. Dat is geen noodoplossing, mits het goed gebeurt. De afweging staat uitgebreid in plat dak binnen of buiten isoleren.

Wat het ons doet kosten

Voor het standaardwerk rekenen we € 95 per m² excl. btw, all-in, met isolatie, regelwerk, folie, stucwerk en schilderwerk. Bij een koud dak komt er een stuk uitzoekwerk vooraf bij. Bij een koud dak met niet werkende ventilatie of vochtschade stoppen we, en komt het herstel eerst. Zie ook kosten.

Samengevat

Een warm dak heeft de isolatie boven de constructie, een koud dak eronder met een geventileerde ruimte. Isoleren van binnenuit kan bij beide, maar bij een koud dak moeten drie dingen op orde zijn: een dampremmende laag, een luchtdichte afwerking en een ventilatie die blijft werken. Weet u niet welk dak u heeft, stuur dan foto's via de aanvraag. Dan zeggen we u wat we zien en wat dat voor uw dak betekent.