Rc-waarde en Rd-waarde uitgelegd, met tabel
5 minuten lezen
De Rc-waarde van isolatie en de Rd-waarde lijken op elkaar en worden voortdurend door elkaar gehaald. Toch zeggen ze iets anders, en bij een subsidieaanvraag of een energielabel maakt dat verschil uit. In dit artikel leest u wat Rd en Rc betekenen, hoe u ze uitrekent met de formule dikte gedeeld door lambda, en welke waarden gelden voor ons materiaal in een tabel per dikte. Ook komt aan bod welke eisen de regelgeving stelt en welke grens de ISDE hanteert.
Het verschil tussen Rd en Rc
De Rd-waarde is de warmteweerstand van één isolatielaag. Het zegt hoe goed die ene laag warmte tegenhoudt, los van de rest van het dak. De Rc-waarde is de warmteweerstand van de hele constructie, dus alle lagen samen: isolatie, de balken, de plaat, het oude plafond, het dakpakket erboven. Bij beide geldt: hoe hoger, hoe beter. De eenheid is m²K/W.
Waarom zijn die twee niet gelijk? Omdat een dak niet alleen uit isolatie bestaat. Houten balken isoleren veel slechter dan de isolatie ertussen, en warmte zoekt de weg van de minste weerstand. De Rc van een dak ligt daardoor lager dan de Rd van alleen de isolatielaag. Daar komt bij dat de Rc wordt gebruikt om een constructie te beoordelen, terwijl de Rd een eigenschap van een materiaal bij een bepaalde dikte is.
- Rd gebruikt RVO voor de ISDE. U toetst een materiaal en de gekozen dikte.
- Rc gebruiken de bouwregelgeving en de energieadviseur voor het label. U toetst de hele constructie.
Een derde getal dat u tegenkomt is de U-waarde. Dat is het omgekeerde: hoeveel warmte per m² er per graad verschil doorheen gaat. Een lage U-waarde is goed. Voor een muur of dak rekent men de U-waarde uit vanuit de Rc, waarbij de weerstand van de lucht aan beide kanten wordt meegeteld.
De formule: dikte gedeeld door lambda
De Rd van een laag rekent u uit met een eenvoudige deling. U deelt de dikte van de laag, in meters, door de lambda (λ) van het materiaal, in W/mK.
Rd = d / λ
Voor het cellulose dat wij gebruiken is de λD 0,038 W/mK. Bij een laag van 0,16 meter, dus 16 cm, is de Rd 0,16 gedeeld door 0,038, en dat komt neer op ongeveer 4,21. Wij ronden in de tabel naar beneden af, zodat u nooit een te hoge waarde ziet. Dezelfde laag dikte met een ander materiaal geeft een ander getal. Ter illustratie, voor een laag van 10 cm:
| Voorbeeld-lambda (W/mK) | Rd bij 10 cm (m²K/W) |
|---|---|
| 0,022 | 4,54 |
| 0,032 | 3,12 |
| 0,038 | 2,63 |
| 0,040 | 2,50 |
Dit zijn rekenvoorbeelden en geen producten. De lambda verschilt per product en staat op het technische blad of de prestatieverklaring. Een overzicht van materialen en hun ordes van grootte vindt u in soorten isolatie vergeleken.
Tabel: Rd en Rc per dikte bij onze cellulose
De tabel hieronder toont de waarden voor EasyCell per dikte. De Rd is dikte gedeeld door λD, naar beneden afgerond. De Rc is de waarde van de dakconstructie met een aandeel hout van 6,5 procent, volgens een gecontroleerde kwaliteitsverklaring voor NTA 8800. De Rc van uw eigen dak hangt af van de rest van de constructie en kan afwijken.
| Dikte | Rd laag (m²K/W) | Rc dakpakket (m²K/W) | Haalt Rd 3,5 voor de ISDE |
|---|---|---|---|
| 10 cm | 2,63 | 2,40 | Nee |
| 14 cm | 3,68 | 3,27 | Ja |
| 16 cm | 4,21 | 3,71 | Ja |
| 20 cm | 5,26 | 4,58 | Ja |
| 22 cm | 5,78 | 5,02 | Ja |
Onze standaard is 16 cm. Wat dat betekent voor de hoogte van uw plafond, leest u in hoeveel cm isolatie in uw plafond.
Welke Rc-waarde vraagt de regelgeving
De eisen staan in het Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL), de opvolger van het Bouwbesluit. Voor nieuwbouw geldt voor een dak een minimale Rc van 6,3. Voor bestaande bouw ligt de eis lager: bij renovatie is dat voor een dak een Rc van 2,0, en die eis geldt voor het deel dat u vernieuwt. Er zijn uitzonderingen en voorwaarden, bijvoorbeeld over de mate waarin u de constructie aanpast. Controleer daarom altijd de actuele tekst op de website van de overheid of vraag het uw gemeente of een bouwkundig adviseur. Wij zeggen hier niet meer dan: de verplichte minimumwaarden bij renovatie zijn laag, en ze gelden voor het deel dat u daadwerkelijk vernieuwt.
Verplicht is dus iets anders dan verstandig. Een Rc van 2,0 houdt een deel van de warmte tegen, maar is ver verwijderd van wat een nieuw dak haalt. Wie wil dat een bovenste verdieping in de winter warm blijft en in de zomer koel, kiest daarom vaak voor een veel hogere waarde dan de minimumeis.
De ISDE-eis: Rd van minimaal 3,5
Voor de ISDE, de subsidie voor duurzame energie en energiebesparing, vraagt RVO een Rd van minimaal 3,5voor de isolatielaag, bij minimaal 20 m². Hier gaat het dus om de Rd, niet om de Rc. Met 14 cm cellulose haalt u die grens net en met 16 cm ruim. Alle voorwaarden en het aanvragen staan in ISDE aanvragen voor plafondisolatie en op de pagina subsidie.
Praktisch: waar let u op bij een offerte
- Vraag welke waarde wordt genoemd: Rd of Rc. Een offerte met alleen Rc zegt niets over de laag zelf.
- Vraag naar de dikte en de lambda, zodat u de Rd zelf kunt nalopen met de formule.
- Let erop of de waarde is gebaseerd op een product met een kwaliteitsverklaring of prestatieverklaring.
- Vraag of de lucht- en dampdichting is meegeteld in de prijs. Een mooie Rd verliest veel waarde als de constructie niet luchtdicht is afgewerkt. Zie dauwpunt en dampremmende folie.
Wilt u weten welke waarde bij uw plafond past en wat dat kost? Dan krijgt u via de aanvraag een vaste prijs per m².