Dauwpunt en dampremmende folie uitgelegd

Wie een plat dak van binnenuit laat isoleren, hoort al snel twee woorden: dauwpunt en dampremmende folie. Ze klinken technisch, maar het idee erachter is eenvoudig, en het is de reden dat een goede binnenisolatie niet zonder die folie kan. Hieronder leggen we het stap voor stap uit, zonder formules.

Waar komt condensatie vandaan

Lucht bevat altijd waterdamp. Warme lucht kan meer waterdamp vasthouden dan koude lucht. Koelt warme, vochtige lucht af tot een bepaalde temperatuur, dan kan hij zijn damp niet meer kwijt als damp en slaat die neer als water. Die temperatuur heet het dauwpunt. U kent het van een koud glas op een warme dag: de buitenkant beslaat, omdat de lucht rond het glas afkoelt tot onder het dauwpunt.

In een woning zit veel vocht in de lucht. Mensen ademen, u kookt, u doucht, u droogt de was. Een kamer van 20 graden met een gewone luchtvochtigheid heeft een dauwpunt van ongeveer 9 tot 12 graden. Zolang alle oppervlakken in de kamer warmer zijn dan dat, blijft alles droog. Wordt ergens een oppervlak kouder, dan slaat daar water neer.

Wat verandert er als u van binnenuit isoleert

Zonder isolatie lekt de warmte uit de kamer door het dak naar buiten. Het plafond voelt in de winter koud, maar de dakconstructie erboven krijgt van die wegstromende warmte nog een deel mee en blijft daardoor net iets warmer.

Zodra u isolatie onder het plafond aanbrengt, houdt u die warmte in de kamer. Dat is de bedoeling, maar het heeft een gevolg: de dakconstructie erboven krijgt geen warmte meer van binnen mee en wordt in de winter dus kouder. Het dauwpunt ligt nu niet meer in de isolatie of in de kamer, maar op of in de dakconstructie zelf.

Als daar vochtige binnenlucht kan komen, slaat daar water neer. Op een stalen of betonnen dakvloer, in houten balken of op de onderkant van de dakbedekking. Dat vocht blijft er niet voor eeuwig liggen, maar het kan jarenlang schade doen: houtrot, schimmel, roest of natte isolatie die niet meer isoleert.

Waarom de folie aan de warme kant zit

De oplossing is simpel: zorg dat die vochtige binnenlucht de koude plek niet bereikt. Daarvoor dient de dampremmende folie. Ze wordt aan de binnenkant van de isolatie aangebracht, de warme kant, en sluit de isolatielaag af van de kamer. De vochtige lucht blijft dus in de kamer, waar hij kan worden afgevoerd door ventilatie, en komt niet in de koude constructie.

De volgorde is daarom altijd: kamer, dan folie, dan isolatie, dan dak. De folie hoort niet aan de koude kant. Bij een plat dak is die plek bovendien niet bereikbaar zonder het dak te openen.

Dat de folie dampremmend heet en niet damp-dicht, is een bewuste keuze. Een beetje vocht kan er toch doorheen komen, bijvoorbeeld door een naadje, een leidingdoorvoer of door het materiaal zelf. Dat is geen probleem zolang het vocht ook weer kan wegtrekken. Daarom is het belangrijk dat de isolatie zelf vocht kan opnemen en afgeven. Het is een van de redenen dat cellulose hier geschikt voor is: het materiaal buffert vocht en geeft dat weer af, in plaats van dat het vocht ergens vast komt te zitten. Meer daarover leest u op cellulose-isolatie.

Waarom luchtdicht afwerken minstens zo belangrijk is

Het meeste vocht komt niet door de folie heen, maar langs de folie. Door een naad die niet is dichtgeplakt, door een spot die een gat in het plafond laat, door een kabel of een pijp die de folie doorboort. Bewegende lucht neemt veel meer vocht mee dan damp die door een gesloten laag diffundeert. Een klein gat kan daardoor meer vocht naar binnen brengen dan een hele gesloten folie in jaren doorlaat.

Daarom plakken we de naden van de folie af, werken we doorvoeren luchtdicht af en sluiten we het plafond na de plaat luchtdicht af met stuc. Zo ontstaat een gesloten schil. Het betekent ook dat wat u later aan het plafond doet, ertoe doet: elke inbouwspot, elk gat voor een nieuwe lamp en elke schroef voor een bevestiging moet weer luchtdicht worden afgewerkt. Vraag dat bij elke aanpassing na.

Wat u zelf kunt doen

• Zorg voor ventilatie. Vochtige lucht moet de woning uit, niet in de constructie. Houd roosters en afzuigpunten schoon en open.
• Houd de relatieve luchtvochtigheid in de winter rond 40 tot 60 procent. Een goedkope hygrometer geeft u dat inzicht.
• Meld natte plekken, lekkages of zwarte vlekken aan het plafond meteen, ook na de isolatie.
• Laat geen gaten in het plafond maken zonder te vragen hoe ze luchtdicht worden afgewerkt.

Wanneer het niet zonder aanvullend onderzoek kan

Binnenisolatie werkt op een droog en waterdicht dak. Is er al een lekkage, is er vochtschade in het plafond of zijn er plassen op het dak die niet wegtrekken, dan moet dat eerst worden opgelost. Hetzelfde geldt als er al isolatie onder of in het dak zit, met een dampdichte laag erin. De opbouw moet dan opnieuw beoordeeld worden, omdat het dauwpunt anders op een onverwachte plek terechtkomt.

Daarom vragen we bij een aanvraag om foto's van het plafond en, als dat kan, van het dak of de dakrand. Zien we iets wat niet klopt, dan nemen we contact op voordat er een prijs of een afspraak komt. U vindt de werkwijze op werkwijze.

Samengevat

Isoleren van binnenuit maakt de dakconstructie kouder. Dampremmende folie aan de warme kant houdt de vochtige binnenlucht uit de koude constructie, en een luchtdichte afwerking zorgt dat die folie niet omzeild wordt. Dat is geen extra, maar de kern van de aanpak. Heeft u een plafond dat u wilt laten beoordelen, dan kunt u via de aanvraag foto's en maten sturen. Het beoordelen van uw situatie is onderdeel van de prijsaanvraag. Meer over de vergelijking met isoleren aan de buitenkant leest u in plat dak binnen of buiten isoleren.