Trias energetica: eerst de vraag beperken

De trias energetica is een eenvoudig model in drie stappen om een gebouw zuiniger te maken. Het wordt al decennia gebruikt door architecten, adviseurs en gemeenten, en het helpt ook bij een gewone woning: in welke volgorde pakt u de dingen aan? Het antwoord van het model is kort. Eerst zorgt u dat u minder energie nodig heeft, dan wekt u op wat u nog nodig heeft met duurzame bronnen, en de rest gebruikt u zo zuinig mogelijk. Hieronder leest u wat de drie stappen in een woning betekenen, en waarom het plafond vaak de snelste eerste stap is.

Stap 1: de vraag beperken

De eerste stap gaat over energie die u niet hoeft op te wekken, omdat u hem niet verliest of niet gebruikt. In een woning is dat vooral warmte. Warmte verdwijnt door het dak, de muren, de vloer, de ramen en door tocht. Elke maatregel die dat beperkt, maakt de volgende stappen kleiner: een kleinere warmtepomp, minder panelen, minder verbruik.

Isoleren is daarom het hart van stap 1. Daarnaast horen kieren dichten, goed ventileren met zo min mogelijk warmteverlies, en gedrag erbij, zoals de verwarming lager zetten in kamers die u niet gebruikt. Het model zegt niet dat u alles tegelijk moet doen, wel dat u bij deze stap begint.

Waarom het plafond vaak de eerste maatregel is

Warme lucht stijgt. In een woning met een ongeïsoleerd plat dak of een koude zolder gaat een groot deel van de warmte via het bovenste plafond verloren, en in de zomer komt de hitte daar ook binnen. Tegelijk is het plafond vaak het makkelijkst te isoleren. Er is geen steiger nodig, de muren blijven zoals ze zijn, en het werk is in een tot drie dagen klaar.

Hoe dat gaat, hangt af van wat er boven het plafond zit. Bij een holle ruimte blazen we de holte vol cellulose, zonder het plafond weg te halen; zie plafond isoleren door inblazen. Bij een bovenste appartement onder een plat dak isoleren we van binnenuit, nadat we op foto's de dakopbouw hebben bekeken; zie bovenste appartement isoleren. Wat het kost per m², staat op kosten.

Na het plafond komen in stap 1 vaak de spouwmuur, de vloer boven de kruipruimte en het glas aan de beurt. Welke volgorde in uw woning het meest oplevert, hangt af van wat er al gedaan is. Een energieadviseur kan dat voor uw woning doorrekenen, en het label laat zien waar u staat; zie energielabel verbeteren met plafondisolatie.

Stap 2: duurzaam opwekken

De energie die u na stap 1 nog nodig heeft, wekt u zo veel mogelijk op met duurzame bronnen. In een woning betekent dat vooral zonnepanelen voor stroom en, voor warmte, een warmtepomp die warmte uit de buitenlucht, de bodem of het grondwater haalt. Een zonneboiler voor warm water hoort er ook bij.

Het model laat zien waarom de volgorde telt. Een warmtepomp in een slecht geïsoleerd huis moet met hoge temperaturen werken om het warm te krijgen, en doet dat minder zuinig. Na het isoleren kan hij kleiner en met lagere temperaturen. Zonnepanelen leveren meer van het verbruik als dat verbruik eerst omlaag is gegaan.

Wilt u na het isoleren verder met stap 2, dan kunt u terecht bij twee andere merken uit de Maximilius Groep, het bedrijf achter IsoPlafond: de zonnepanelen van Snelzonnepaneel en de warmtepompen van M26. Wij isoleren; zij leggen de panelen en installeren de warmtepomp.

Stap 3: de rest zo zuinig mogelijk

Wat u niet duurzaam kunt opwekken, gebruikt u zo efficiënt mogelijk. In een woning gaat het dan om zuinige apparaten, een goed afgestelde installatie en slim omgaan met wat er nog uit het net of uit gas komt. Voor veel woningen is een hybride warmtepomp een tussenstap: de warmtepomp doet het grootste deel, en de ketel springt bij op de koudste dagen. Ook dat werkt beter in een huis dat al goed geïsoleerd is.

Subsidie volgt dezelfde logica

De ISDE beloont het combineren van stap 1 en stap 2. Voert u binnen 24 maanden een tweede maatregel uit, zoals een warmtepomp of een tweede isolatiemaatregel, dan verdubbelt het bedrag voor de isolatie. Hoe dat precies werkt, en waarom het uitmaakt of uw plafond onder het dak of onder een koude zolder zit, leest u in ISDE bij isolatie en een warmtepomp.

Wat de trias energetica niet zegt

• Het model geeft geen bedragen of terugverdientijden. Hoeveel een maatregel oplevert, hangt af van uw woning, uw verbruik en de energieprijzen.
• Het zegt niet dat stap 2 moet wachten tot stap 1 helemaal af is; het gaat om de richting.
• Het vervangt geen advies voor uw woning. Bij een monument of een woning met vochtproblemen gelden eigen afwegingen.

Samengevat

De trias energetica zegt: eerst de vraag beperken, dan duurzaam opwekken, dan de rest zuinig gebruiken. In een woning begint dat bij isoleren, en het plafond is vaak de snelste en eenvoudigste eerste maatregel. Daarna komen zonnepanelen en een warmtepomp, die na het isoleren kleiner kunnen en beter werken. Wilt u met stap 1 beginnen, bereken dan de prijs voor uw plafond.