Spouwmuur ventilatie na het isoleren

Bij spouwmuur ventilatie gaat het om twee verschillende dingen die vaak door elkaar lopen. Het eerste is de ventilatie van de spouw zelf: de open voegen onderaan de gevel waardoor vocht de muur kan verlaten. Het tweede is de ventilatie in uw huis, die na het isoleren belangrijker wordt omdat de muren minder koud en minder lek zijn. Hieronder leest u wat er met beide gebeurt als de spouw gevuld wordt, en wat wij vooraf controleren.

Waarom een spouw open voegen heeft

Een spouwmuur bestaat uit twee muren met een ruimte ertussen. Het buitenblad vangt de regen op. Metselwerk is niet waterdicht: bij een flinke bui trekt er water in de stenen en voegen, en een deel daarvan loopt aan de binnenkant van het buitenblad naar beneden. Onderaan de spouw, en boven kozijnen, ligt een waterkering die dat water naar buiten leidt. Daar zitten open stootvoegen: verticale voegen zonder mortel, om de paar stenen. Ze laten water naar buiten en laten lucht in de spouw, zodat die kan opdrogen.

Dat systeem is de reden dat een ongeïsoleerde spouwmuur droog blijft, ook al is het buitenblad regelmatig nat. Het binnenblad raakt het buitenblad niet, behalve via de spouwankers, en het vocht komt dus niet binnen.

Wat er verandert als de spouw gevuld is

Na het vullen staat er isolatie in de ruimte waar eerst lucht stroomde. Een goed spouwmateriaal is daarop gemaakt: het is waterafstotend of laat water tussen de korrels door naar beneden lopen, zodat de waterkering zijn werk kan blijven doen. De open stootvoegen blijven nodig om dat water kwijt te raken. Ze dichtzetten, uit angst voor tocht of ongedierte, is precies wat u niet moet doen. Wie insecten buiten wil houden, kan een ventilatierooster in de voeg plaatsen dat open blijft voor water en lucht.

Daarnaast droogt een gevulde spouw langzamer dan een lege. Bij een gevel in goede staat is dat geen probleem: het beetje vocht dat binnenkomt, verdwijnt weer. Bij een gevel met open of verweerde voegen wel, want dan komt er meer water in dan eruit kan. Daarom is de staat van het voegwerk bij spouwisolatie belangrijker dan het materiaal. Hoe de verschillende materialen met vocht omgaan, leest u in spouwmuurisolatie: welk materiaal past.

Ventilatie in huis na spouwisolatie

Het tweede onderwerp gaat over binnen. Een geïsoleerde buitenmuur is aan de binnenkant warmer. Dat is goed nieuws voor condens: op een warmere muur slaat minder vocht neer. Maar isoleren gaat vaak samen met het dichten van kieren en naden, en dan verdwijnt een deel van de ongeregelde ventilatie waar het huis eerder op leunde. Het vocht dat u maakt met koken, douchen, wassen en ademen, moet dan via de gewone ventilatie weg: roosters boven de ramen, een afzuiging in keuken en badkamer, of een ventilatiesysteem.

De vuistregel van de bekende kennisbronnen is dezelfde voor elke vorm van isolatie: beter isoleren vraagt goed ventileren. Een rooster dat dicht zit omdat het tocht, of een badkamer zonder afzuiging, merkt u na het isoleren eerder dan ervoor. Hoe dat per situatie werkt, voor plafond, kruipruimte, zolder en plat dak, staat uitgebreid in ventilatie en vocht bij plafondisolatie.

Een ventilatiesysteem na het isoleren

Na het isoleren van gevel en dak overwegen veel mensen een ventilatiesysteem. Een CO2-gestuurde afzuiging past in veel bestaande woningen. Balansventilatie met warmteterugwinning, waarbij verse lucht wordt aangevoerd en de warmte uit de afgevoerde lucht wordt hergebruikt, past vooral bij een woning die al goed is geïsoleerd en luchtdicht is. Het is een flinke ingreep met kanalen door het huis. Of het in uw woning past, hangt af van de ruimte voor kanalen en een toestel. Voor de ISDE geldt ventilatie alleen samen met een isolatiemaatregel. Meer daarover leest u op subsidie.

Wat wij vooraf controleren

Bij een spouw kijken wij naar de gevel en de spouw zelf: het voegwerk, de waterkering boven kozijnen, de plint, de open stootvoegen, wat er al in de spouw zit en hoe breed die is. In de woning kijken we, net als bij elk plafond, naar de punten die voor vocht en ventilatie tellen:

• Vocht en lekkage. Verkleurde of natte plekken, schimmel, een lekkend dak of een lekkende leiding.
• Houtvocht. Van balken of een houten vloer boven een kruipruimte of onder een dak.
• Ventilatie. Of elke ruimte een rooster, klepraam of afzuiging heeft, en of roosters, ventielen en kanalen vrij blijven.
• Kruipruimte. Of hij bereikbaar is, of de ventilatieopeningen er zijn en open zijn, en of de bodem droog is.
• Rookgasafvoer. Rookkanalen, schoorstenen en stookplaatsen, waar afstand of afscherming nodig is.
• Spots en elektra. Inbouwspots, lasdozen en leidingen in of boven het plafond.
• Asbest bij een pand van vóór 1994. Plafondplaten, plamuur of een verlaagd plafond die asbest kunnen bevatten.
• Ondergrond. Of het plafond stevig, vlak en dik genoeg is om in te boren of tegen te bevestigen.

Zien we iets dat het werk kan schaden, dan hoort u het voordat we beginnen, met wat eraan te doen is. Soms is dat voegwerk herstellen, soms een rooster openzetten of terugplaatsen, en soms is de eerlijke uitkomst dat de spouw beter leeg blijft. De nadelen en risico's op een rij vindt u in spouwmuurisolatie: nadelen en vocht.

Veelgestelde misverstanden

• Een gevulde spouw hoeft niet meer te ventileren. Wel. De open voegen onderaan voeren water af, met of zonder isolatie.
• Vocht binnen komt door de spouwisolatie. Meestal niet. Vochtplekken op een binnenmuur na het isoleren wijzen vaker op een lek in de gevel, een koudebrug bij een latei of te weinig ventilatie binnen. Een vochtplek moet onderzocht worden voordat iemand de isolatie de schuld geeft.
• Meer isolatie is altijd beter. Niet als de gevel het niet aankan. Een goede gevel met een gevulde spouw werkt; een lekke gevel met een gevulde spouw niet.

Samengevat

Een spouw heeft open voegen en een waterkering om vocht kwijt te raken. Die blijven na het vullen nodig en mogen niet dicht. In huis wordt ventileren belangrijker als u isoleert; roosters en afzuiging moeten blijven werken. Vooraf controleren we gevel, spouw en ventilatie. Wilt u weten of uw spouw geschikt is, lees spouwmuurisolatie of stuur foto's van de gevel via de aanvraag.